mariatajose.com
*HASIERA
*MATEMATIKARIAK
 Emakumeak matematikari
 Matematikari ospetsuak
*ARIKETAK
 Eskalak
 Estatistika
 Funtzioak eta Grafikoak
 Magnitudeak
 Mate egunerokotasunean
*BITXIKERIAK
 Asmakizunak
 Buruhausleak
 Irudi bitxiak
 Jokoak
 Test psikoteknikoak
*LOTURAK
*HARREMANAK

 

MATEMATIKARI OSPETSUAK

PITAGORAS (K A 580 - 500)

Pitagoras greziarra Itsaso Egearreko Samos uhartean jaio zen (Miletotik oso hurbil) eta Metapontum-en hil zen.

Thales agurea ezagutu omen zuen, eta beste filosofo batzuekin batera, matematikarekiko zaletasuna piztu zioten.

Asko bidaiatu zuen, Egipto eta Babiloniako kulturetatik asko ikasiz. Samosera itzuli zenean ordea, Policrates tiranoaren menpe zegoen uhartea eta alde egin zuen Crotonara, Italiako hegoaldeko hirira. Han sortu zuen "Eskola Pitagorikoa", matematika filosofia, mistika eta erlijioarekin bat egiten zutenen elkartea: elkarrekin bizi, ospakizunak egin eta elkarri laguntzeko biltzen ziren. Edozein pertsona sar zitekeen, emakumeak barne, garai hartan eta luzaroan pentsaezina izan zena leku askotan. Teano izeneko ikaslearekin ezkondu omen zen.

Politikoki indar handia hartu zuten eta garaiko ideia demokraten aurkakoak zirenez, 500.urtearen inguruan herria altxatu eta egoitzak erre zizkieten beraiek barruan zirelarik.

Batzuk diote Pitagoras bertan hil zela, besteek berriz Metapontora ihes egin zuela. Dena dela, jarraitzaileek bere lanarekin jarraitu zuten urteetan zehar.

Pitagorikoek aritmetika, musika eta astronomia arloak lantzen zituzten. Elkartearen sinboloa pentagono baten barruan inskribatutako bost puntetako izarra zen, pentalfa (bost alfa). Horrela ezagutzen omen zuten elkar.

Gaur egungo geometriaren izaera deduktiboa Pitagorasi zor zaio. Hiruki angeluzuzenaren aldeen arteko erlazioa bere teoremarik ospetsuena bihurtu zen:

Urrezko zenbakia definitu zuten (fi),musika eta matematikaren arteko erlazioa ikertu zuten.

Eskola Pitagorikoa elkarte erlijiosoa zen, eta Zenbakia gurtzen zuten. Euren ustez, Matematika landuz, anima Jainkoarekin bat egiteraino igo zitekeen.

Pons asinorum: Erdi Aroaz geroztik, Pitagorasen Teorema "astoen zubi" gisa onartu zen, hau da, pertsona ikasiak eta ikasigabeak bereizten zituen ezagutza gisa.

matematikari ospetsuak